LIỆT MẶT NGOẠI BIÊN: NHẬN BIẾT SỚM, ĐIỀU TRỊ ĐÚNG CÁCH BẰNG ĐÔNG Y HIỆN ĐẠI
Đột ngột thức dậy và nhận thấy một bên mặt bị xệ, miệng méo, mắt nhắm không kín… có thể khiến người bệnh lo lắng. Đây là những dấu hiệu có thể gặp trong liệt mặt ngoại biên, còn gọi là liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.
Tuy nhiên, méo miệng hoặc liệt mặt xuất hiện đột ngột cũng có thể là dấu hiệu của đột quỵ. Vì vậy, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp để xác định chính xác nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
- Dấu hiệu nhận biết: Cần thăm khám sớm
Nếu bạn hoặc người thân có những biểu hiện sau, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời:
- Biến đổi khuôn mặt: Mặt mất cân đối, một bên bị xệ xuống; các nếp nhăn trán giảm hoặc mất. Khi cười hoặc nói, miệng có thể bị kéo lệch sang bên lành.
- Bất thường ở mắt: Mắt bên liệt không thể nhắm kín, dễ bị khô, cộm hoặc chảy nước mắt.
- Khó khăn khi ăn uống: Khó huýt sáo, phồng má hoặc súc miệng; nước và thức ăn có thể trào ra ở góc miệng bên liệt.
- Các triệu chứng khác: Có thể đau vùng sau tai, thay đổi vị giác hoặc tăng nhạy cảm với âm thanh.
Lưu ý: Nếu méo miệng xuất hiện đột ngột kèm yếu hoặc tê tay chân, nói khó, nh
ìn mờ, mất thăng bằng hay đau đầu dữ dội, hãy gọi cấp cứu 115 ngay. Không tự chẩn đoán là liệt dây thần kinh số VII.
- Nguyên tắc điều trị đúng cách: Tránh những sai lầm nguy hại
Khi bị méo mặt, một số người vì lo lắng đã tự ý cạo gió, trích máu tai, đắp lá cây hoặc dán cao lên mặt. Những phương pháp này không thay thế được việc thăm khám và điều trị y khoa, đồng thời có thể gây tổn thương da hoặc làm chậm trễ việc xử trí nguyên nhân nguy hiểm.
Phác đồ điều trị cần được cá thể hóa theo nguyên nhân và mức độ tổn thương:
- Giai đoạn cấp tính: Với liệt Bell, bác sĩ có thể chỉ định thuốc corticosteroid sớm, thường trong vòng 72 giờ đầu, nếu không có chống chỉ định. Thuốc kháng virus chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp phù hợp.
- Chăm sóc mắt tại nhà: Nếu mắt không nhắm kín, người bệnh cần được hướng dẫn sử dụng nước mắt nhân tạo, thuốc mỡ tra mắt khi cần và che bảo vệ mắt đúng cách khi ngủ để hạn chế tổn thương giác mạc.
- Theo dõi và phục hồi: Tái khám theo lịch hẹn, thực hiện các bài tập phục hồi chức năng phù hợp và báo cho bác sĩ nếu triệu chứng nặng hơn hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.
- Đông y hiện đại: Hỗ trợ quá trình phục hồi
Bên cạnh điều trị theo Y học hiện đại, một số phương pháp Y học cổ truyền có thể được cân nhắc nhằm hỗ trợ phục hồi chức năng cơ mặt, tùy thuộc vào tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ.
- Điện châm: Kết hợp châm cứu với dòng điện xung có cường độ phù hợp nhằm kích thích huyệt vị và hỗ trợ phục hồi vận động cơ mặt.
- Laser châm: Sử dụng tia laser năng lượng thấp tác động lên các huyệt được lựa chọn. Phương pháp này không sử dụng kim châm, nhưng chỉ nên thực hiện khi có chỉ định và điều kiện chuyên môn phù hợp.
- Thủy châm: Tiêm một lượng thuốc phù hợp vào huyệt theo chỉ định chuyên môn. Đây là thủ thuật xâm lấn, cần được thực hiện bởi nhân viên y tế có đủ năng lực; không phải trường hợp nào cũng phù hợp.
- Thuốc Y học cổ truyền: Một số bài thuốc có thể được cân nhắc dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh. Việc sử dụng cần có hướng dẫn chuyên môn, đồng thời lưu ý nguy cơ tương tác với thuốc đang dùng.
- Tập phục hồi chức năng cơ mặt: Người bệnh có thể được hướng dẫn thực hiện các động tác nhăn trán, nhắm mắt và mỉm cười trước gương. Bài tập cần phù hợp với mức độ tổn thương và được điều chỉnh theo tiến triển hồi phục.
Liệt mặt ngoại biên có khả năng phục hồi tốt ở nhiều trường hợp nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, mức độ hồi phục và thời gian điều trị khác nhau tùy từng người bệnh.
Hãy ghi nhớ: Phát hiện sớm – thăm khám kịp thời – điều trị đúng nguyên nhân – bảo vệ mắt – phục hồi chức năng theo hướng dẫn chuyên môn.
Đừng chủ quan khi xuất hiện tình trạng méo miệng hoặc liệt mặt đột ngột. Hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
BVĐK PHÚC AN – Tất cả vì sức khỏe cộng đồng.
